ایاصوفیه - نگاه کلی

تصویر طلایی عیسی مسیح (ع)-صورت ایشان در هر رو به یک شکل متفاوت است - در موزاییک دیسیز که برگشت به عقیده ارتودوکس را نشان میدهد


مسجد ایاصوفیه

ایاصوفیه یا حاجیاسوفیا با ارزش ترین اثر باقی مانده از دوره بیزانس است و یکی از با ارزش ترین هنرهای موجود در آن موزاییکها و ستون مرمرهای ان است موزاییکهایی از حضرت مریم ، عیسی (ع) و فرشتگان گابریل و میکاییل(ع) و..

این بنا توسط ریاضیدانها و فیزیکدانهای مشور طراحی و در 5 سال توسط 10 هزار کارگر و صد استاد فاخر در سال 532 احداث شد که در احداث گنبد از تئوری هرون الکساندریا استفاده شده. معماری گنبد عظیم آن مثل این است که به نور تکیه دارد و تحسین تاریخدانان و معماران و محافل علمی را دربردارد. این کلیسا از نظر بزرگی هم بیش از هزارسال  بزرگترین کلیسا بوده و امروزه نیز از بسیاری جهات بزرگترین است اما ارزش آثار آن بی بهاست و قابل مقایسه نیست .

این اثر از هر قرنی و از هر نابغه ای اثری دارد از دوره بیزانس گرفته تا معمار ترک ، سینان که اولین معمار بود که اصول زلزله را در کارهایش به کار می گرفت ، از معماران سوییس تا خطاطهای برجسته اسلامی. این اثر از ده ها کشور و شهر آنتیک اثر دارد و تاریخ تصویری بیش از 15 قرن است و از هر دوره مثلا جنگهای صلیبی یا ترکی اسلامی نشانه هایی دارد و در آن فرهنگ اسلامی و مسیحی در هم آمیخته و با گنبد شاهکار آن انسان را غرق در نور  و آرامش میکند و هنوز که هنوز است در مورد اسرار آن کتابها نوشته میشود و کمتر مجله معتبری در دنیا هست که در مورد آن نوشته نباشد و حتی در قرنها پیش هزاران نفر برای دیدن آن راهی استانبول میشدند ...

معماری

استانبول ایاصوفیه گئجه گوءرونومو

ایاصوفیا مشخص ترین و زیباترین نمونه‌ باقی مانده معماری دوره بیزانس است، یکی از با ارزشترین هنرهای موجـود در این بنا دکوراسیون داخلی با موزائیک طلایی و ستونهای مرمر آن است، این معبد با چنان عطمت و زیبائی ای دکور شده بود که جاستینیان‌ها  اظهار داشتند،

«سولومان، ما با ساخت این بنا از شما جلو افتادیم».


جاستینیان خودش ساخت این کلیسای جامع را دقیقاً دنبال نموده و زیر نظر داشت و بیش از هزار سال بزرگترین کلیسای زمان بود امروزه نیز جزء چند کلیسای بزرگ است  اما از نظر تاریخ ، سبک معماری ، شکوه ، اهمیت هنری و بازگو کردن تاریخ  باز هم مهمترین اثر دوره امروز ، معماری بیزانس و یک شاهکار معماری دوره باستان  محصوب میشود .

اثرات احداث چنین بنای عطیمی چه از نقطه نظر معماری و همچنین علم العبادات به زودی در تمامی فرهنگها منجمله ارتودکس شرقی، کاتولیکهای رومی و بالاخره بر دنیای اسلامی غیرقابل انکار است.


ستونها از سنگ گرانیت بوده و بزرگترین آنها 20 متر ارتفاع دارد. بسیاری از این ستونها از شهر آرتمیس و نیز برگاما در شمال ازمیر که امروزه بصورت شهر آنتیک باقی مانده و نیز بعلبک لبنان آورده شده بود.

فضای اصلی دارای ساختار بسیار پیچیده ای است سالن اصلی کلیسا توسط گنبدی مرکزی با شعاعی 86-24 متری و ارتفاع 6.55 متری پوشیده شده‌است و فاصله آن از زمین 56 متر است.

این گنبد به نظر می‌رسد با یکسری سقف‌های متوالی حاوی ۴۰ پنجره کمانی در زیر آن بدون وزن در فضا قرار گرفته‌است. وجـود این پنجره‌ها باعث ورود سیل وار نور از همه طرف به داخل سالن می‌گردد و باعث درخشش موزاییک های طلایی نیز میشود.وزن عظیم ایا صوفیا از طاقچه ها عبور و به 4 موج شکن تا ستونهای گوشه سالن منفقل میشود. در بین این 4 ستون گنبد به نظر میرسد که بر روی 4 قوس عظیم شناور شده است که این قوسها با استفاده از تعدادی آرماتور توسط معمار مشهور ترک" سینان "در زمان امپراطوری اتومانها مستحکم گردید.

فضاهای موجود در قوسها دارای نیمه گنبدهائی می‌باشند که خود آنها بر روی سازه‌های شبیه به گنبدهای دیگری قرار گرفته‌اند و همه این گنبدها و شبه گنبدها باعث ایجاد فضای مستطیلی و بزرگ و دراز درونی شده است و گنبد اصلی مثل یک تاج بر روی همه قرار گرفته است.

تمام سطوح داخلی ساختمان با استفاده از سنگ مرمر چند رنگ، سبز و سفید یا سنگ آذرین بنفش و موزائیک‌های طلائی پوشیده شده‌اند. ستونهای بزرگ نیز همین نوع روکش را داشته و در نتیجه براق به نظر می‌آیند